Voorjaarsnota Rijk
Zoals gebruikelijk stelt het ministerie van Financiën de Voorjaarsnota op. De Voorjaarsnota 2026 is vrijdag 27 maart 2026 gepubliceerd en geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. De Voorjaarsnota bevat ook de Startnota: de vertaling van de financiële afspraken uit het coalitieakkoord. Over de gevolgen worden de gemeenten geïnformeerd via de meicirculaire 2026. Actuele onderwerpen in de Voorjaarsnota 2026 het Rijk zijn o.a.:
- BTW compensatiefonds: Het BTW compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2025 € 215 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2025 werd al een voorschot van € 428 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 213 miljoen lager en dit bedrag wordt in 2026 incidenteel onttrokken aan het gemeentefonds, voor Katwijk is het nadelig effect wat in de meicirculaire ’26 wordt verwerkt € 615.000;
- Huishoudelijke hulp uit Wmo met vangnet, ombuiging: Huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) wordt met ingang van 1 januari 2029 geschrapt. Mensen die dat kunnen, gaan zelf betalen voor hun huishoudelijke hulp. Voor de mensen die niet zelf hulp kunnen regelen, blijft de gemeente daarin voorzien. De beoogde besparing van € 1 miljard¹ is taakstellend;
- Indexatie Wmo demografie 2026: Het Rijk en de VNG hebben afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel) van de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met de kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Vooruitlopend op de uitwerking is een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen¹ vanaf 2026 oplopend tot € 450 miljoen¹ in 2031 gereserveerd voor aanvullende indexering voor demografie. In de Voorjaarsnota 2026 wordt de eerste tranche voor 2026 van € 75 miljoen¹ aan het gemeentefonds toegevoegd;
- Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo: De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage wordt uitgesteld tot 1 januari 2028. De geplande uitname uit het gemeentefonds van € 266 miljoen¹ in 2027 wordt daardoor teruggedraaid en gaat nu pas in vanaf 2028;
- Capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid (CDOKE): Vanuit het ministerie van Klimaat en Groene Groei wordt via een decentralisatie-uitkering uitvoeringsmiddelen uitgekeerd aan gemeenten en provincies voor de uitvoering van hun klimaat- en energietaken en bedraagt € 671 miljoen¹ in 2027.
¹ De bedragen zijn landelijk, het effect voor Katwijk is nog niet bekend
Herziening verdeling gemeentefonds per 1 januari 2027
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft op 3 en 16 februari 20262 in twee delen een adviesaanvraag gestuurd aan de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) over de Herziening verdeling gemeentefonds per 1 januari 2027. Aanleiding is, dat de onderzoeken, die op 7 februari 2025 door de minister van BZK aan de Tweede Kamer zijn toegezegd, inmiddels bijna zijn afgerond.
Op 1 april 2026 heeft de ROB haar advies uitgebracht en geadviseerd de invoering uit te stellen omdat zij van mening zijn dat de voorstellen nog niet goed genoeg zijn omdat er onvoldoende rekening is gehouden met bepaalde maatstaven. In het najaar van ’26 komt de ROB met een nader advies over de wijze waarop een verbetering van de verdeling bereikt kan worden.
Maatschappelijke Agenda
In 2024 hebben we met onze partners het MAG (Maatschappelijke Agenda) beleidskader en de bijbehorende subsidieregeling herzien met een looptijd tot en met 2028. In de Maatschappelijke Agenda beschrijven we de maatschappelijke ambities van de gemeente Katwijk en haar kernen vertaald naar opdrachten, uitgevoerd door onze partners.
Een deel van de opdrachten binnen de regeling heeft een looptijd tot en met 2026, die opdrachten worden dit jaar dus herzien en opnieuw uitgezet. Het herzien van de opdrachten gebeurt in samenspraak met de partners en binnen de beschikbare MAG budgetten.
Naast de subsidieregeling zijn we in 2025 gestart met een initiatievenregeling om eenmalige initiatieven, die een impuls geven aan de doelen van de MAG, financieel te steunen. Deze regeling is in 2025 geëvalueerd waarna het college, vanwege het succes van de regeling, heeft besloten de regeling in 2026, 2027 en 2028 voort te zetten gelijk aan de loopt van het beleidskader.