5b. Deelprogramma Voorzieningen jeugd

Specialistische jeugdhulp en wijkteam
Om de stijgende kosten van de jeugdhulp te beteugelen is een Taskforce Jeugd in 2024 aan de slag gegaan met het bedenken van maatregelen. Eind 2024 is het rapport van de Taskforce Jeugd ‘Fundamentele heroverwegingen gespecialiseerde Jeugdhulp Holland Rijnland’ gereed gekomen. Begin 2025 is door de portefeuillehouders Jeugd in Holland Rijnland en ook door de colleges van de deelnemende gemeenten besloten tot het invoeren van de maatregelenpakketten 1 en 2 uit dit rapport. De raad is hierover geïnformeerd per brief op 28 januari 2025 (kenmerk 3618823). De raadscommissie heeft op 13 februari 2025 positief geoordeeld over het collegebesluit om te kiezen voor deze maatregelenpakketten. De maatregelenpakketten hebben als doel om meer sturing te kunnen geven aan het bereiken van de inhoudelijke en financiële doelen en resultaten in de jeugdhulp. Een aantal van de maatregelen uit pakket 2 betekenen een uitbreiding van de taken van het Sociaal Wijkteam, zoals het uitbreiden van de rol van casusregisseur en het werken met beschikkingen. Het uitvoeren van deze taken betekent dat het Sociaal Wijkteam meer tijd per gezin kwijt is. Daarom is een structurele uitbreiding van het Sociaal Wijkteam noodzakelijk. Door de regionale werkgroep financiën is een eerste berekening van de investering gemaakt, als ook van de besparing die later zal optreden. De berekening wordt door vertaald naar de regionale jeugdhulpbegroting en de lokale begroting omdat sommige investeringen niet regionaal, maar lokaal worden gemaakt. Direct na de zomer zal dit concreet worden uitgewerkt in een raadsvoorstel. Daarin zullen de totale investeringen en opbrengsten die voortvloeien uit het rapport van de Taskforce Jeugd, inclusief de investeringen in het Sociaal Wijkteam en de verwerking van de taakstelling op de regionale jeugdhulpbegroting uit 2022, worden opgenomen. Daarbij worden ook de extra middelen uit de voorjaarsnota van het Rijk voor jeugdhulp betrokken. In het raadsvoorstel zal worden uitgelegd wat de (financiële) knelpunten zijn, waardoor die zijn ontstaan, welke maatregelen worden genomen, wat daarvan de financiële consequenties in termen van investeringen en opbrengsten zijn en waar we met het Sociaal Wijkteam naar toe werken om goede en passende en betaalbare hulp aan onze inwoners te bieden. Daarnaast zal in een bijgevoegde notitie een terugkoppeling worden gegeven van de gesprekken met experts waarbij wordt ingegaan op het lokale speelveld.

Hieronder een eerste beeld van de financiën voor de gemeente Katwijk op basis van de uitkomst van de Taskforce Jeugd. Vanaf 2028 zal een besparing op de kosten jeugdhulp kunnen optreden. Daarvoor dienen wel eerst investeringen te worden gedaan.

Figuur 1: investeringen en opbrengsten uit rapport Taskforce Jeugd voor de gemeente Katwijk per jaarschijf

Het bovenstaande overzicht dient in de plaats te komen van de taakstelling jeugdhulp Holland Rijnland zoals deze reeds in de begroting is verwerkt. Deze taakstelling jeugdhulp Holland Rijnland is in 2022 opgenomen en de afgelopen jaren doorgeschoven naar 2026 e.v. In de uitwerking van de financiën van de Taskforce Jeugd is geconcludeerd dat deze taakstelling niet gehandhaafd kan worden. Het PHO Jeugd heeft hiertoe op 9 april ook besloten. Voor Katwijk betekent dit dat deze taakstelling jeugdhulp dient te worden geschrapt en dat daarvoor in de plaats bovenstaande investeringen en opbrengsten in de begroting worden opgenomen.

Figuur 2: niet te realiseren huidige taakstelling jeugdhulp Holland Rijnland, aandeel Katwijk per jaarschijf

Per saldo levert dat onderstaand beeld op voor de gemeente Katwijk: hierbij zijn de saldi van tabel 1 (negatief voor 2025, 2026 en 2027, positief in de jaren 2028 en 2029) opgeteld bij het financieel nadeel van het niet realiseren van de taakstelling uit tabel 2.

Figuur 3: Saldo van investeringen en opbrengsten (figuur 1) en niet te realiseren taakstelling jeugdhulp (figuur 2) voor Katwijk per jaarschijf

Met het in de Voorjaarsnota van het Rijk beschikbaar komen van extra middelen voor jeugd (zie de paragraaf Algemene Beleidsontwikkelingen) en de overname van het VNG-begrotingsadvies zijn bovenstaande voorlopige ramingen, alvast vooruitlopend op het raadsvoorstel dat volgt na de zomer, financieel zonder tekort verwerkt in deze Voorjaarsnota 2025. Eventuele aanpassingen op basis van het raadsvoorstel kunnen verwerkt worden in de begroting 2025, de begroting 2026 en de meerjarenbegroting.

Bovengenoemde bedragen zijn, zoals aangegeven, nog niet definitief. Van een deel van de lokale investeringen dient te worden gecheckt of ze überhaupt in deze omvang nodig zijn. Dat zal de komende maanden worden uitgewerkt. Verder is de eventuele herziene begroting Jeugdhulp Holland Rijnland 2025, de begroting Jeugdhulp Holland Rijnland 2026 en de begroting programmateam Jeugdhulp 2026 en de definitieve begroting GR SOZ 2026 met autonome ontwikkelingen nog niet bekend en/of vastgesteld. Tot slot is er, ondanks de Voorjaarsnota van het Rijk met extra middelen voor jeugdhulp, nog een discussie tussen Rijk en gemeenten gaande over aanvullende rijksmiddelen voor jeugdhulp.

Los van het rapport van de Taskforce Jeugd zijn er ook autonome ontwikkelingen die een investering in menskracht van het Sociaal Wijkteam vragen. Het gaat daarbij onder andere om de wens van het omzetten van inhuur naar vast personeel. Dit werkt kostenbesparend. Een en ander zal samenkomen in het eerdergenoemde raadsvoorstel dat vlak na de zomer aan de raad wordt voorgelegd.

Autonome ontwikkelingen: mutaties groter dan € 75.000 (uitgebreid toelichten per volgnummer)

Toelichting Nieuw beleid