Het traject Meerjarig Financieel Gezond is vorig jaar opgestart ingegeven door de reeds in het meerjarenperspectief van de begroting 2023 waarneembare verslechtering van de begrotingssaldi vanaf het ravijnjaar 2026. In aanloop naar de verwachte vermindering van Rijksbijdragen vanaf 2026 is sindsdien steeds kritisch gekeken naar de uitgaven en is de OZB jaarlijks boventrendmatig met 5% verhoogd. Hoewel dit er toe heeft geleid dat Katwijk zich nu in een solide financiële situatie bevindt is het zaak die positie ook te kunnen garanderen voor de toekomst met al zijn onzekerheden over het verloop van de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de uitdagingen, investeringen en de prioriteiten die daarin aangebracht kunnen worden, die het zijn van een groeigemeente met zich meebrengt.
In de ons hiervoor ter beschikking staande mogelijkheden is naar een aantal draaiknoppen gekeken om dat mogelijk te maken. In de bijlage bij de richtingenbrief van 14 maart jl. is een aantal mogelijke ombuigingen gedaan voor een meerjarige sluitende begroting met de nadruk op 2026 en 2027.
Deze suggesties zijn vooralsnog verwerkt in het dekkingsplan van deze Voorjaarsnota om daarmee hun belang op het financieel perspectief duidelijk te maken.
Voor de uitwerking van de draaiknop Investeringen wordt verwezen naar het hoofdstuk Investeringsagenda waarin de actualisatie en aanscherping van de investeringsvoornemens zijn verwerkt. De uitwerking van die aanpassingen op het meerjarenperspectief wordt in de begroting voor 2026 verwerkt.
| Nr. | Inhoudelijke keuzes exploitatie |
2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
|
1. |
Newsroom
Het college ziet mogelijkheden om voor de Newsroom benodigde acties te ondernemen / werkzaamheden uit te voeren met de helft van het beschikbare beïnvloedbare budget. Momenteel wordt een evaluatie voorbereid over de gehele Newsroom. Het college acht het van belang dat er via social media contact kan zijn met onze inwoners. Op basis van de evaluatie kan worden bekeken hoe dit kan worden georganiseerd. Als uit de evaluatie van de Newsroom blijkt dat bepaalde taken essentieel zijn, dan worden deze geborgd binnen de unit Communicatie en Wijkregie. |
0 |
70 |
70 |
70 |
|
2. |
Regionale samenwerking (strategen)
Het college stelt voor in de strategische regioformatie te kiezen voor de regio Holland Rijnland als het gaat om de inzet van de strategen. Hier zit het grootste strategische belang. De inzet voor de Duin- en Bollenstreek is elders belegd. Deze focus voor Holland Rijnland biedt ruimte voor de genoemde ombuiging van € 100k. |
100 |
100 |
100 |
100 |
|
3. |
Organisatie-ontwikkelingsbudget Er is een ruim budget voor de organisatieontwikkeling waar de begeleiding naar zelforganisatie uit wordt bekostigd. Daarnaast worden ook doelmatigheidsonderzoeken gedaan naar de efficiënte inrichting van de organisatie welke uit dit budget worden bekostigd. We herijken dit budget, samen met het anders vormgeven van de doelmatigheidsonderzoeken zoals toegezegd bij de bespreking in de raad van het voorstel 'Meten is weten'. Daarnaast is dit een post waarvoor we kiezen omdat we het belangrijk vinden om in de keuzes van MFG ook de organisatie een opdracht mee te geven. |
100 |
100 |
100 |
100 |
|
4 |
Kennisborging IT Op deze post wordt momenteel extern ingehuurd. We zien hier een kans om de overgang van extern naar intern vorm te geven. Tegelijkertijd zien we ook nieuwe en snel ontwikkelende uitdagingen op het gebied van IT, waardoor het onrealistisch lijkt om het gehele budget om te buigen. |
75 |
75 |
75 |
75 |
|
5. |
Subsidies ondersteunende organisaties op gebied van inclusie Het college ziet mogelijkheden om een deel van het budget af te romen vanwege bestaande onderuitnutting. Er zullen daarmee geen taken niet meer worden uitgevoerd. We vervullen onze wettelijke taken. |
25 |
25 |
25 |
25 |
|
7. |
Exploitatie parkeergarage Het voorstel voor een fietsparkeeroplossing in Katwijk aan Zee is verworpen. De gemeenteraad heeft gevraagd om een ander voorstel. In de prioritering van werkzaamheden past dat dit jaar niet meer in de planning. Om die reden stelt het college voor het exploitatiebudget van 280k voor 2026 vrij te laten vallen en vanaf 2027 een bedrag van 50k te laten staan voor exploitatiebudget voor andere maatregelen die uit nader onderzoek moeten volgen (waardoor een ombuiging van 230k vanaf 2027 gerealiseerd kan worden). |
280 |
230 |
230 |
230 |
|
8. |
Onderhoud wegen Op basis van de jaarlijkse weginspecties wordt binnen de middelen het noodzakelijk groot onderhoud geprioriteerd en waar mogelijk wordt werk-met-werk gemaakt. Door jaarlijks een keuze te maken, met in achtneming van de 9% aanvaardbaar achterstallig wegareaal en onze zorgplicht naar de inwoners, verwachten we tot 150.000 euro per jaar te kunnen ombuigen. |
150 |
150 |
150 |
150 |
|
10. |
Lidmaatschap Greenport De organisatie van de Greenport, waar dit budget voor bestemd is, gaat op in de organisatie van de Economic Board. Daarmee kan deze ombuiging eenvoudig worden gerealiseerd. |
36 |
36 |
36 |
36 |
|
11. |
Subsidie economische agenda Er wordt gewerkt aan de evaluatie van de Economische Agenda. Het lijkt mogelijk om het projectenbudget van de Economische Agenda op een andere manier te organiseren. Richting de Voorjaarsnota wordt dit verder uitgewerkt. |
50 |
50 |
50 |
50 |
|
12. |
Bijdrage onderwijsorganisaties en onderwijsagenda Momenteel wordt gewerkt aan de evaluatie van de onderwijsagenda. Dit is een logisch moment om de beschikbare middelen tegen het licht te houden. Het college ziet mogelijkheden om op basis van de evaluatie de middelen anders in te zetten en is voornemens een taakstelling van 50.000 euro op te leggen. Op basis van de financiele analyse blijkt ook een onderuitnutting op dit budget, deze constatering wordt meegenomen in de uitwerking naar aanleiding van de evaluatie. |
50 |
50 |
50 |
50 |
|
13. |
Maatschappelijke begeleiding statushouders De maatschappelijke begeleiding van statushouders is tot 1 januari 2027 aanbesteed, waarbij het Welzijnskwartier deze taak uitvoert. Voor de periode daarna kan worden onderzocht hoe de maatschappelijke begeleiding op een andere manier kan worden georganiseerd om deze ombuiging te kunnen realiseren. Voor 2026 geldt dat de contractuele afspraken met het Welzijnskwartier conform worden uitgevoerd. Deze kosten kunnen naar verwachting worden gedekt uit rijksmiddelen (SPUK). |
50 |
50 |
50 |
50 |
|
14. |
Inzet consultants (externe jeugdconsulenten) terugdringing wachtlijsten Het college zal deze opgave in het geheel bezien richting de voorjaarsnota. Daarin zullen de maatregelen van de taskforce jeugd en de evaluatie van het wijkteam in relatie tot elkaar bekeken worden. |
50 |
50 |
50 |
50 |
|
15. |
Warmtetransitie 1 Vanuit het Rijk zijn de CDOKE middelen beschikbaar gesteld. Binnen deze middelen ligt de focus op isoleren en besparen en is ook ruimte genomen voor de warmtetransitie. Daarnaast is de bestemmingsreserve Aardgasvrije wijken beschikbaar. De ontwikkelingen in de warmtetransitie worden gekenmerkt met toenemende onzekerheid vanuit het Rijk. Zowel de financiële randvoorwaarden als ingangsdatum van wet -en regelgeving zijn onduidelijk. Het college ziet in afwachting van deze ontwikkelingen ruimte om 150.000 euro om te buigen. De prioriteit ligt momenteel op het dossier isoleren en besparen, deze middelen kunnen op termijn doorschuiven naar de warmtetransitie als er meer duidelijkheid is en kaders zijn vanuit het Rijk. |
150 |
150 |
150 |
150 |
|
16. |
Alternatieve duurzame energiebronnen 1 Dit budget wordt primair ingezet voor het onderzoek naar alternatieve bronnen voor Valkenhorst. Deze inzet kan worden voortgezet en bekostigd uit het werkbudget van de Gebiedsontwikkeling Valkenhorst. Het college ziet mogelijkheden om dit budget daarmee om te buigen. |
135 |
135 |
135 |
135 |
|
17. |
Duurzaamheidsbudget Het duurzaamheidsbudget wordt ingezet voor verschillende kleine maatregelen om duurzaamheid te implementeren binnen de organisatie en samenleving. In de uitwerking van deze ombuigingsmaatregel zal met onze partners wordt onderzocht hoe dit budget op een efficiëntere manier kan worden ingezet. |
20 |
20 |
20 |
20 |
|
18. |
Bouwleges Het is mogelijk om de bouwleges te verhogen, ter compensatie van de andere titels van de leges die niet kostendekkend zijn. M.n. leges onder titel 1, de dienstverlening aan inwoners, zit onder kostendekkendheid. Ook leges onder titel 3, waar horecavergunningen onder vallen, zijn nog niet kostendekkend. Als voorbereiding op de Omgevingswet is onderzoek uitgevoerd naar de kostendekkendheid van de leges waar deze constateringen naar voren kwamen. Voor de uitwerking van de bezuinigingsmaatregel moet opnieuw onderzoek worden gedaan naar de kostendekkendheid om de verhoging van de leges te onderbouwen. Om die reden stelt het college voor de ombuiging vanaf 2027 in te laten gaan. |
0 |
50 |
50 |
50 |
|
19. |
Handhaving woonruimtes Katwijk heeft in 2023 een lokale Huisvestingsverordening vastgesteld om de schaarse betaalbare woningvoorraad in de gemeente te beschermen. Het bevat regels om ervoor te zorgen dat betaalbare woningen gebruikt worden om in te wonen. Met handhaving op de naleving van de regels uit de verordening is jaarlijks ca. € 85.000 gemoeid. Door prioritering kan de helft van dit budget ingezet worden als ombuiging. |
40 |
40 |
40 |
40 |
|
20. |
Stelpost vertraginseffect investeringen SADW De stelpost vertragingseffect investeringen is structureel geraamd op € 400 k. Deze post houdt verband met het realisatiepercentage van de investeringen welke gemiddeld genomen op zo'n 50 % ligt. Het streven is om op 70% uit te komen. Enerzijds stellen wij nu voor om de stelpost te verhogen met structureel € 200 k. Anderzijds willen we daadwerkelijk toewerken naar een strakkere planning van investeringen. Dat doen we richting de Voorjaarsnota naast de gebruikelijke actualisatie van de Investeringsagenda. We stellen strakkere voorwaarden en plannen in het proces een extra toetsing, waardoor we verwachten met realistischere lagere investeringsvolumes per jaar uit te komen. Als dit lukt zorgt dit voor lagere kapitaallasten in de technische uitwerkingsronde van de begroting. Mocht dit op de korte termijn toch niet leiden tot het gewenste effect dan is het verhogen van de stelpost een optie die gehanteerd kan worden. |
200 |
200 |
200 |
200 |
|
21. |
Stelpost prijsstijgingen In de Voorjaarsnota worden voor het volgende begrotingsjaar de begrotingsuitgangspunten voor onder andere de inflatiecompensatie bepaald. Deze hangt voor het algmene deel samen met de algemene uitkering welke (sinds vorig jaar) gebaseerd is op de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. Uit de afgelopen jaren blijkt dat er jaarlijks op de stelpost prijsstijgingen sprake is van onderuitputting . Het restant bedrag wisselt per jaar (2020 € 178 k, 2021 € 164 k, 2022 € 263 k, 2023 € 129 k, 2024 € 400 k) en deze bedragen zijn in de najaarsbestuursrapportage van de betreffende jaren vrijgevallen. Vooruitlopend op de najaarsbestuursrapportage 2025 wordt voorgesteld om de in de begroting 2025 berekende stelpost bij de voorjaarsnota 2025 structureel te verlagen met € 150 k. Als toekomstige besparing stelt het college voor om vast te houden aan de systematiek van de berekening en bij de uitkomst daarvan een verlaging van € 150 k toe te passen. |
150 |
150 |
150 |
150 |
|
22. |
Stelpost Valkenhorst organisatie Structureel is een stelpost van € 445 k opgenomen om extra lasten binnen de organisatie te kunnen dekken voor de realisatie van producten voor Valkenhorst. Van deze stelpost wordt alleen gebruik gemaakt indien het werkbudget hier niet in voldoende mate in voorziet. Via de Voorjaarsnota 2024 is de stelpost voor het jaar 2025 incidenteel verlaagd, waardoor er in 2025 € 195 k beschikbaar is. Taakstellend kan deze post worden verlaagd, waarbij vanaf 2026 € 295 k beschikbaar is als extra inzet voor de organisatie. |
150 |
150 |
150 |
150 |
|
23. |
Stelpost prijsstijging Welzijnsprogramma Dit betreft een reservering voor de indexering van de welzijnssubsidies. Met ingang van 2023 worden naast de compensatie op lonen ook de prijzen gecompenseerd. Voor de indexatie wordt een gewogen index gehanteerd die voor 40% uit de loonindexatie en voor 60% uit de inflatie bestaat. De hiervoor gehanteerde indexen zijn dezelfde als die waarmee het Rijk gemeenten via de algemene uitkering compenseert voor de loon- en prijsontwikkelingen. In de Voorjaarsnota 2024 is het onbenutte deel van de post structureel met € 350.000 verminderd. Een verlaging van € 100 k betekent mogelijk een lagere prijscompensatie voor subsidies dan door welzijnsorgansisaties wordt gevraagd, waardoor mogelijk niet alle activiteiten op dezelfde wijze kunnen worden uitgevoerd. |
100 |
100 |
100 |
100 |
|
24. |
Treasury (rentelasten 60% realisatie investeringen) Het streefpercentage van 70% voor realisatie van investeringen wordt eveneens toegepast voor de berekeningen voor financiering. De geraamde investeringsvolumes vanuit de investeringsagenda worden gebruikt als indicatie voor de verwachte behoefte aan nieuwe leningen. Door in plaats van 70% rekening te houden met 60% van het investeringsvolume zal het verwachte benodigde bedrag aan financiering / nieuwe leningen lager uitvallen. Hierdoor worden de berekende verwachte rentelasten ook lager. Echter, indien de systematiek binnen de organisatie wijzigt en de planningen strakker worden, dan zullen de geraamde investeringsvolumes lager zijn, waardoor deze berekening eveneens zal moeten worden aangepast. |
200 |
250 |
350 |
400 |
|
25. |
Surplus Algemene reserve Het surplus van de algemene reserve (AR) wordt bepaald door een aantal factoren. Ten eerste de hoogte van de AR zelf. De actuele stand (eind februari 2025) hiervan bedraagt per 31-12-2025 € 30,3 mln. Ten tweede het bedrag van de verwachte risico's, waarbij de we uitgaan van de laatst bekende risico's namelijk de begroting 2025 ad. € 21,9 mln. Ten derde wordt rekening gehouden met de weerstandsratio. Hiervan is als kader meegegeven dat deze minimaal voldoende moet zijn. De bijbehorende bandbreedte van deze ratio is 1 tot 1,4. Bij deze gegevens rekening houdend met een weerstandsratio van 1,4 is het surplus nihil. Echter bij een weerstandsratio van 1,2 bedraagt het surplus € 400 k. en bij ratio 1,0 € 840 k. |
0 |
0 |
0 |
303 |
|
26. |
FKGR taakstelling "Met de “Financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen” beschikken de gemeenten in de regio Hollands-Midden sinds 2010 over een gedragen instrument om, met alle gemeenschappelijke regelingen waarin zij deelnemen, uniforme afspraken te maken over indexering en algemene taakstelling voor de op te stellen begrotingen. Daarbij is voor 2026 het volgende kader geadviseerd: • Een uniforme taakstelling van 6% voor alle gemeenschappelijke regelingen • Een indexering gebaseerd op de indices van CPB voor 2026 van 2,1% voor beloning werknemers en 2,7% voor netto materieel. • De stijging van de lasten door volumegroei afzonderlijk in beeld te brengen in de kadernota en begroting en afzonderlijk voor besluitvorming voor te leggen Van de GR-en waar Katwijk deel vanuit maakt is op basis van eerste reacties vanuit GR-en een inschatting gemaakt van een mogelijke bezuiniging, dit komt neer op een taakstelling van in totaal € 300 k. Dit is een lager bedrag dan de voorgestelde 6%, maar op dit moment een realistische inschatting.
|
300 |
300 |
300 |
300 |
|
27. |
Dotatie reserve sociaal domein "De noodzaak om een reserve voor het Sociaal Domein te hebben wordt door het college vooralsnog gevoeld en is nodig om extra te kunnen inzetten op het verbeteren van de grip en beheersing in het sociaal domein. Rekening houdend met het feit dat de reserve voor incidentele zaken ingezet kan worden stelt het college voor om de jaarlijkse dotatie door te zetten, maar met een lager bedrag (€ 100 k in plaats van € 200 k). Op deze manier blijft de reserve in stand en blijven we wendbaar om incidentele ontwikkelingen op te vangen. |
100 |
100 |
100 |
100 |
|
|
Totaal MFG richtingen |
2.511 |
2.631 |
2.731 |
3.084 |
1 De wijze waarop de posten 15 Warmtetransitie en 16 Alternatieve duurzame energiebudget gerealiseerd kunnen gaan worden en de mate waarin de uiteindelijke bezuinigingen ingeboekt en daarbij eventueel alternatief (bijv. door middel van de inzet van de reserve aardgasvrije wijken) gedekt kunnen worden zal in de aanloop naar de begroting 2026 nader onderbouwd worden als de daarvoor relevante aspecten als bijv. de ontwikkeling van de CDOKE-gelden duidelijk worden.