8A Ruimte en Wonen

Ruimte en leefomgeving (8.1)
Voor de verkenning van de beleving van het ruimtegebruik zie deelprogramma 2 onder 2B.14

Het werken volgens de Omgevingswet krijgt steeds meer vorm. Het bouwen van het omgevingsplan komt op stoom; bij het opstellen van de pilot Hoornes hebben we veel geleerd en een solide basis gelegd voor de uitrol van het omgevingsplan naar de hele gemeente. We kijken naar inhoud en toepasbaarheid van de omgevingsvisie in het kader van de afgesproken vierjarige monitoring-en en herijkingscyclus, die voor 2025/2026 in de planning staat. De intake- en omgevingstafel werken met de versterkte procesregie steeds beter, maar we zijn er nog niet. Deze procesregie is met tijdelijke (rijks)middelen mogelijk gemaakt. In 2026 zal evaluatie plaatsvinden, waaruit zal moeten blijken of deze procesbegeleiding ook na 2026 nodig zal zijn.

Het programma Rijnsburg Noord is een complex en omvangrijk gebiedsprogramma dat vraagt om een zorgvuldige coördinatie en aansturing. Na vaststelling van de nieuwe gebiedsvisie voor Rijnsburg Noord worden diverse onderzoeken uitgevoerd, zoals mobiliteitsstudies, stedenbouwkundige studies en business case berekeningen. Deze studies zijn essentieel om de haalbaarheid van het programma te toetsen en de juiste keuzes te maken voor de verdere ontwikkeling van het gebied. De programmamanager zorgt ervoor dat deze onderzoeken op elkaar worden afgestemd en dat het programma als geheel succesvol wordt uitgevoerd. We zijn gestart met de ontwikkeling van een ruimtelijk-economische visie voor Rijnsburg Noord. Dit doen we in nauwe samenwerking met de belanghebbenden. Deze visie zal onder andere duidelijkheid bieden over de toekomstige mogelijkheden voor glastuinbouwbedrijven in het gebied. Ons uitgangspunt blijft dat we de dialoog met de sector voortzetten om de glastuinbouw, een van oudsher belangrijke sector voor Rijnsburg, toekomstbestendig te maken. We richten ons hiermee, en met het inzetten op ruimte voor bedrijven op het versterken van de Katwijkse economie. In 2025 besluit de gemeenteraad over de Nota van uitgangspunten, waarna in 2026 het definitieve besluit over vaststelling van de gebiedsvisie verwacht wordt.

Er is een start gemaakt met de gebiedsvisie voor Duinvallei. Voor een zorgvuldig en breed participatietraject is het van groot belang dat bewoners, belanghebbenden en andere stakeholders op een effectieve en toegankelijke manier worden betrokken bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie.

Ook zijn we gestart met de gebiedsvisie Rijnmonding. Het doel is om een visie te ontwikkelen voor de ruimtelijke inrichting en toekomstige ontwikkeling van de Rijnmonding, waarbij een duurzame en toegankelijke kustzone wordt gecreëerd en rekening wordt gehouden met het werelderfgoed van de Romeinse limes. Deze gebiedsvisie sluit aan op het Groenblauw Raamwerk, dat natuur, waterbeheer en duurzaam ruimtegebruik integreert. Het raamwerk biedt mogelijkheden om ecologische waarden te versterken en recreatieve voorzieningen te ontwikkelen, waarbij een evenwicht wordt gezocht tussen natuurbehoud en sociale toegankelijkheid. De principes van dit raamwerk moeten zorgen voor een gezonde leefomgeving en de vitaliteit van het gebied op lange termijn waarborgen. In 2023 heeft de raad de gebiedsvisie Havenscharnier vastgesteld. De plots in dit gebied hebben de gezamenlijke potentie tot de bouw van 200 tot 300 woningen, waarvan 65% betaalbaar. Daarmee is dit een belangrijke locatie voor het realiseren van het woningbeleid. Bij de vaststelling van de gebiedsvisie heeft de raad aangedrongen op het verbeteren van het woon- en leefklimaat. Er is gewerkt aan een projectplan en een ontwikkelstrategie. Deze zullen in het derde kwartaal van 2025 worden afgerond, waarna het college de financiële onderbouwing en te maken keuzes aan de raad zal voorleggen.

Wonen (8.3)
Het aantal aanvragen voor starters- en duurzaamheidsleningen is de afgelopen jaren fors toegenomen. De gemeenteraad heeft in 2025 het budget voor startersleningen verhoogd met 3 mln. Hiermee kunnen meer starters geholpen worden bij de koop van een betaalbare koopwoning. De verruiming van het budget zorgt voor hogere administratieve kosten die het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland voor het verstrekken van de leningen bij de gemeente in rekening brengt. Hier tegenover staan extra rente-inkomsten die de gemeente jaarlijks ontvangt.

De gemeenteraad heeft in 2024 het Actieplan Wonen, zorg en welzijn vastgesteld. De uitvoering is voortvarend samen met onze partners op zorg en welzijn en corporatie opgepakt. Het huidige budget geeft ruimte voor procesbegeleiding tot einde Q1 van 2025. Om de intensieve samenwerking te continueren professionaliseren en de maatregelen acties uit het Actieplan verder te brengen wordt procesbegeleiding ingehuurd tot en met eind 2026.

Voor de locatie Baljuwplein in Katwijk aan Zee wordt het realiseren van een kleinschalige ontwikkeling onderzocht waarbij het oude Postkantoor wordt vervangen door woningbouw. Door de reeds bestede uren en nog te maken uren voor de begeleiding van het project Baljuwplein, o.a. bestaande uit het opstellen van het projectplan, onderzoeken van de financiële haalbaarheid en het sluiten van een IOK, is er op dit moment niet genoeg dekking voor de ambtelijke inzet.

Autonome ontwikkelingen: mutaties groter dan € 75.000 (uitgebreid toelichten per volgnummer)

Volgnummer	Toelichting
AG1	Aan- en verkoop van gronden in de Mient Kooltuin tbv realisatie volkstuinvereniging Dit betreft een grond- aan en verkoop in de Mient Kooltuin, die beoogd was plaats te vinden in 2024 (BW22 - 2024). In verband met privaatrechtelijke onderhandelingen met diverse grondeigenaren is dit nog niet voltooid. Het doel is om de transactie in 2025 af te ronden.
AG2	Verkoop Asterstraat 18 De woningen in de Asterstraat zijn in het verleden aangekocht ten behoeve van de sanering van de bodem. De huurder van de woning Asterstraat 18 heeft zijn huurovereenkomst opgezegd, waarna de woning begin 2025 is verkocht. De overwaarde van de woning wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve Stimulering Woningbouw.
AG3	Gebiedsvisies Duinvallei De in 2024 begrote middelen voor de gebiedsvisie Duinvallei zijn niet besteed door het ontbreken van een projectleider. Het bedrag is als onderdeel van de structurele middelen teruggevloeid naar de algemene reserve. Inmiddels is een projectleider aangesteld, die vanaf 2025 werkzaam is op dit project. Door de centrale ligging en grote betrokkenheid van Katwijkers bij de locatie is een zorgvuldig participatietraject gewenst. Hiervoor is een aanvullend budget nodig. In juli 2025 wordt een raadsvoorstel over de participatieaanpak voor de gebiedsvisie ter besluitvorming aan de raad voorgelegd, waarin deze middelen nader worden gespecificeerd.
AG4	Programmamanager Rijnsburg Noord Het intensieve participatietraject op de nota van uitgangspunten en gebiedsvisie en de uitwerking hiervan vraagt om meer sturing vanuit het programma. Uit de participatie blijkt dat diverse projecten voor verbetering van de verkeersveiligheid opgezet moeten worden, wat extra coördinatie vereist. Daarnaast moeten verdiepende analyses worden uitgevoerd ter ondersteuning van de gebiedsvisie, wat vraagt om aanvullende sturing. Met de opstart van diverse gebiedsontwikkelingen, zoals in de Noordwijkerwegzone, en de meldingen van verschillende initiatiefnemers die willen ontwikkelen in het gebied, ontstaat een grotere werklast. De beoordeling en integratie van deze initiatieven vraagt om de inzet van een programmamanager (3 dagen per week in 2025 en vanaf 2026 2 dagen per week). Zie ook AG5 en AG8.
AG5	Gebiedsvisie Rijnsburg Noord Betreft de afronding gebiedsvisie fase 2 inclusief participatie, financiële paragraaf gebiedsvisie en ontwikkelstrategie.
AG6	Procesbegeleiding uitvoering Actieplan Wonen, zorg en welzijn De gemeenteraad heeft in 2024 het Actieplan Wonen, zorg en welzijn vastgesteld. De uitvoering is voortvarend samen met onze partners op zorg en welzijn en corporatie opgepakt. Het huidige budget geeft ruimte voor procesbegeleiding tot einde Q1 van 2025. Om de intensieve samenwerking te continueren, professionaliseren en de maatregelen acties uit het Actieplan verder te brengen wordt procesbegeleiding ingehuurd tot en met eind 2026. Dit vraagt om een verhoging van het budget van € 80.000 voor 2025 en voor 2026 is een bedrag van € 130.000 nodig. Dekking voor 2025 wordt gevonden uit de reserve Sociaal Domein. Voor de uitvoering van projecten wordt gebruik gemaakt van aanvullende financiering zoals de Spuk DOS (Domein Overstijgend Samenwerken). Mocht aanvullende financiering de kosten dekken dan wordt dat in mindering gebracht op de onttrekking aan de reserve Sociaal Domein.
AG7	Bijramen leges Omgevingswet en extra inhuurcapaciteit Leges Omgevingswet: Op basis van het historische gemiddelde van de afgelopen 15 maanden en de reeds verwerkte aanvragen in 2025, verwachten we dat de legesopbrengsten voor de Omgevingswet naar boven kunnen worden bijgesteld. Daarnaast is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) uitgesteld tot volgend jaar. Dit betekent dat de verwachte lagere legesopbrengst pas vanaf 2026 in de begroting moet worden verwerkt. Deze factoren zijn meegenomen in de bijraming. Met de Najaarsbestuursrapportage 2025 kan op basis van de dan aanwezige informatie een nauwkeurigere prognose gemaakt worden, wat kan resulteren in een bijstelling van de legesopbrengsten. Inhuurlasten: Voor de verwerking van de extra en complexe vergunnings-aanvragen is extra extern personeel ingehuurd. Om deze aanvragen efficiënt te kunnen verwerken, is het noodzakelijk om de inhuurlasten te verhogen
AG8	Inzet programma Rijnsburg Noord Betreft het jaarlijks programmabudget waaruit diverse werkzaamheden betaald kunnen worden zoals: grondexploitatiemodel t.b.v. financiële paragraaf gebiedsvisie, stedenbouwkundige analyses, inzet projectleider. Dit is randvoorwaardelijk voor de financiële paragraaf gebiedsvisie AG5.

Autonome ontwikkelingen: mutaties kleiner dan €75.000 (beknopt toelichten per volgnummer)

Volgnummer	Toelichting
AK1	Programma Landelijk Gebied Duurzame & Greenport Duin- en Bollenstreek In 2024 is het volledige budget voor het Programma Landelijk Gebied & Duurzame Greenport verbruikt. De oorspronkelijke planning was dat het Programma Q1 2025 zou worden vastgesteld. Het project is nog niet afgerond en dat betekent dat er voor 2025 aanvullend budget nodig is. naar verwachting is in 2025 circa € 40.000 per gemeente nodig. De vaststelling van het Programma is voorzien in Q3 2025.
AK2	Omgevingsplan activiteiten In 2025 en 2026 zullen de bedrijventerreinen en de centrumgebieden worden opgenomen in het bouwwerk van het omgevingsplan. De Omgevingsdienst West Holland (ODWH) voert voor de gemeente de VTH-milieutaken uit bij de bedrijven op de bedrijventerreinen en de bedrijven, met name horeca in de centrumgebieden. Voor deze gebieden is incidenteel extra inzet nodig van de ODWH voor afstemming van de regels voor milieubelastende activiteiten en het vertalen van de rijksregels uit de zogenaamde bruidsschat naar lokale regels.
AK3	Beheerskosten Starters- en duurzaamheidsleningen Het aantal aanvragen om een starters- of duurzaamheidslening is de afgelopen jaren fors toegenomen. De gemeenteraad heeft in 2025 het budget voor startersleningen verhoogd met € 3 mln. Hiermee kunnen meer starters geholpen worden bij de koop van een betaalbare koopwoning. De verruiming van het budget zorgt voor hogere administratieve kosten die het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland voor het verstrekken van de leningen bij de gemeente in rekening brengt. Hier tegenover staan hogere rente-inkomsten die de gemeente jaarlijks ontvangt.
AK4	Grond Rijnsburg – huuropbrengsten Met de huurder van een pand aan de Vinkenweg 5 is een vaststellingsovereenkomst afgesloten. Uiterlijk voor of op 31 maart 2026 dient de huurder het gehuurde leeg op te leveren. Een en ander in verband met toekomstige ontwikkelingen van het perceel. Dit betekent dat de toekomstig geraamde huuropbrengsten niet meer gerealiseerd zullen worden.

Ontwikkelingen

Financiële mutaties

Toelichting financiële mutaties