Duurzaam handelen wordt steeds urgenter en er komt gelukkig steeds meer aandacht voor. Dit vereist een forse transitie in het traditionele denken, omdat het startpunt van ontwikkelingen en ingrepen verandert. Duurzaamheid heeft invloed op vrijwel alle beleidsterreinen van onze gemeente, vanaf de eerste ideeën, pennenschetsen en uitwerkingen. Het gaat om het toekomstbestendig maken van Katwijk, zoals ook vastgelegd in onze Omgevingsvisie. We werken aan een duurzame woon- en leefomgeving, een duurzaam mobiliteitssysteem en een vervangend duurzaam energiesysteem. Omdat Energie een belangrijke randvoorwaarde, basisbehoefte is voor ons dagelijks functioneren en de doelstelling is om het gebruik van fossiele brandstoffen zoveel als mogelijk is te vervangen door duurzame opwek-bronnen, is voor deze transitie-opgave binnen de organisatie een apart team geformeerd.
De oorlog in Oekraïne, de stopzetting van de gaswinning in Groningen en de rap voortschrijdende elektrificering hebben een grote impact. Vooral de prijzen voor gas en elektriciteit blijven onverminderd stijgen vanwege beperkter aanbod, hoge vraag en benodigde investeringen in het net. In 2025 was de urgentie om maatregelen te nemen opnieuw voelbaar door de afgekondigde netcongestie door de netbeheerders op het elektriciteitsnet en de stikstofproblematiek. Daardoor dreigt bijvoorbeeld de woningbouw opgave vast te lopen. Door de steeds meer zichtbare en merkbare klimatologische veranderingen is een andere aanpak vereist, het startprincipe ‘bodem- en water-sturend’ is geïntroduceerd, en er wordt nadrukkelijker gekeken naar een natuurvriendelijke inrichting. Het benodigde ruimtebeslag voor de toekomstige energie-infrastructuur vereist ook regionale afstemming, die met de primair verantwoordelijke netbeheerder en ook in Holland Rijnland-verband en met de Provincie samen wordt opgepakt.
In het coalitieakkoord hebben we prioriteit gegeven aan het voorkomen en verminderen van energie-armoede, zowel incidenteel als structureel, onder andere door hulp en subsidies bij isoleren van woningen en panden. Het in 2022 opgestelde Winterplan vormde de basis voor de prioriteiten, planning en uitvoering, en heeft in de afgelopen jaren duidelijke effecten gehad, waarover in het Energie-tekstdeel meer.
Volgens de Nationale Monitor Duurzame Gemeenten staat Katwijk in 2025 op de 108e plaats van 342 gemeenten (ten opzichte van plek 117 in 2020). Hoewel we ons bij de bovenste 1/3 deel bevinden, is er met name op het gebied van Ecologie nog veel werk aan de winkel, want op dat onderdeel staan we op plaats 166. In ons beleid rond Duurzaamheid en Energie sluiten we aan bij de doelstellingen van het Klimaatakkoord: in 2050 moeten we (vrijwel) klimaatneutraal zijn. Daarvoor nemen we maatregelen die de uitstoot van broeikasgassen verminderen, met name door stimuleren van isoleren van gebouwen en verbruiksbesparing. We besparen zo op energie, verminderen het gebruik van fossiele brandstoffen en zoeken lokaal en met de regio naar duurzame bronnen. Zoals vermeld wordt meer en meer aandacht besteed aan onze leefomgeving om de impact van klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken; bodem- en water-sturend inrichten vormt nu de basis bij ontwikkelen.
Bij evaluatie is geconstateerd dat de aandacht en maatregelen voor Circulariteit achterblijven; daarvoor is nadrukkelijk meer aandacht gevraagd en onder andere via Holland Rijnland in het RIA-programma opgenomen.
Bij deze uitdagingen werken we nauw samen met onze inwoners, ondernemers en partners in de regio. De gevolgen van klimaatverandering blijven de noodzaak om snel te handelen benadrukken. Bij onze activiteiten op het gebied van beheer en ontwikkeling houden we rekening met bedreigingen zoals netcongestie, wateroverlast, hittestress, verdroging en ecologische veranderingen.