Ontwikkelingen
Volkshuisvestingsprogramma
Onder het regime van de Omgevingswet vervangen we de Woonagenda in 2026 door een verplicht Volkshuisvestingsprogramma. We baseren het Volkshuisvestingsprogramma op de Woonagenda Katwijk 2024. Dit betekent dat we hieraan geen nieuwe ambities toevoegen. Het programma gaat over versnelde woningbouw en de woningbouwprogrammering, balans in de woningvoorraad, de woonbehoefte van aandachtsgroepen, leefbaarheid en verduurzaming. Hiermee biedt het Rijk een nieuw kader om te sturen op de grote woningbouwopgave in onze gemeente.
Ruimtelijke ontwikkelstrategie
In de fysieke leefomgeving in Katwijk komen alle grote opgaven uiteindelijk bij elkaar. De opgaven doen een beroep op dezelfde beperkt beschikbare ruimte. Het is dan ook belangrijk dat we weloverwogen en doordachte strategische keuzes maken. Ter voorbereiding van de afwegingen en ruimtelijke keuzes hebben we de afgelopen twee jaar ervaring opgedaan met de Ruimtelijke ontwikkelstrategie. Dit is een werkwijze om strategische opgaven, vraagstukken en projecten met een ruimtebeslag in samenhang te bekijken, programmeren en uitwerken in werkateliers onder leiding van externe procesbegeleiders. Voor het voortzetten van deze werkwijze en de voorbereiding van strategische afwegingen en ruimtelijke keuzes op basis van de verdere ontwikkeling van de werkwijze Ruimtelijke ontwikkelstrategie, doen we een voorstel om een programmamanager ruimtelijke ontwikkelingen aan te stellen.
Kritische succesfactoren
Het blijft van belang om de gemeentelijke woningbouwopgave in samenhang te zien met de aspecten die bijdragen aan brede welvaart en kwaliteit van de leefomgeving, zoals groen en het voorzieningenniveau. Ook de kritische succesfactoren voor woningbouw, zoals bereikbaarheid, energietransitie en stikstof, vragen inzet van de gemeente. Dit zijn namelijk randvoorwaarden om te kunnen starten met bouwen.
Financiële haalbaarheid van de plannen is een essentiële randvoorwaarde voor de bouw van betaalbare woningen. We hebben een woonfonds ingesteld van 10 miljoen euro om financieel bij te dragen aan het realiseren van betaalbare woningbouw. Daarnaast optimaliseren we het participatieproces bij woningbouwplannen met de startnotitie Bouwen aan samenwerking.
Wetgeving vanuit het Rijk
Ook heeft het Rijk meerdere wettelijke kaders vastgesteld of in voorbereiding: de Wet betaalbare huur, de Wet versterking regie op de volkshuisvesting, de Wet goed verhuurderschap en de wijziging van de Huisvestingswet, die de mogelijkheden voor lokale toewijzing van woningen verruimt. Sinds het Rijk in 2022 de regierol op volkshuisvesting heeft opgepakt, is en wordt een veelheid aan beleidsplannen en wetgeving opgesteld en stimuleringsmaatregelen getroffen. Zo willen Rijk, provincie en gemeenten komen tot het betaalbaar bouwen en behouden van de beoogde aantallen woningen. De aanpak van de vergrijzingsopgave vraagt om een extra kwalitatieve slag in de woningbouwprojecten door wonen, zorg en welzijn met elkaar te verbinden.
Omgevingsplan
Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Gemeenten hebben tot 2032 de tijd het bijbehorende instrumentarium op orde te krijgen en een omgevingsplan voor de gehele gemeente op te stellen. We werken het omgevingsplan per gebied/thema uit. Per onderdeel van het omgevingsplan gaan we globaal uit van een driejarig proces. Het eerste jaar is het jaar van inventariseren, aanbesteden en nota van uitgangspunten opstellen. In het tweede jaar stellen we regels op en in het derde jaar stellen we het gewijzigde omgevingsplan vast.
Het eerste deel van het omgevingsplan, pilot Hoornes, stellen we in de eerste helft van 2026 vast. De wijzigingen van het omgevingsplan voor bedrijven en winkelcentra zijn opgestart in 2025 en werken we in 2026 verder uit om in 2027 richting vaststelling te gaan. Daarnaast starten we in 2026 de wijzigingen voor de gebieden Kust en Duinen en Rijnsburg Noord op. Dit alles zodat er op 1 januari 2032 een gemeentedekkend omgevingsplan voor de gemeente Katwijk is. Daarnaast blijven er grote en kleine aanvragen voor omgevingsvergunningen binnenkomen. Er is, met andere woorden, een verbouwing gaande terwijl de winkel openblijft. Ondertussen ontwikkelen we ook de (verplichte) programma’s en moet de Omgevingsvisie voor 2027 aan de technische eisen voldoen.
Er is grote druk op de ruimte en een groot tekort aan woningen in ons land. Op rijksniveau wordt dan ook gewerkt aan een nieuwe nota Ruimte, die nog dit jaar wordt vastgesteld. De nota Ruimte is een van de instrumenten waarmee het Rijk de regie over ruimte en wonen weer meer naar zich wil toetrekken. Dit nieuwe instrument wordt ontwikkeld naast het al lopende rijkstraject van de NOVEX Zuidelijke Randstad. Dit rijksbeleid werkt door in het provinciale omgevingsbeleid, dat periodiek wordt bijgesteld. Het nieuwe ruimtelijk voorstel Ruimtelijke koers voor Zuid-Holland gaat uit van sturen op kwaliteit in plaats van vraaggericht accommoderen. Met het oog op de toekomst wordt bewuster omgegaan met ruimtelijke vraagstukken en het is duidelijk dat er scherpe keuzes gemaakt worden: niet alles past. Het Ruimtelijk Arrangement dat het Rijk en de Provincie Zuid-Holland in 2025 ondertekenden, wordt in 2026 geactualiseerd. Het beeld dat zij daarin afgeven: keuzes maken blijft nodig. Rijk en Provincie gaan samen een werkwijze ontwikkelen om conflicterende (ruimte)claims te kunnen analyseren en oplossingen te formuleren. In het arrangement is afgesproken om in te zetten op een gebiedsgerichte samenwerking op thema’s.
Ook in regionaal verband worden stappen gezet en keuzes gemaakt. De regionale investeringsagenda van Holland Rijnland noemt veertien projecten met prioriteit waaraan de komende periode in regionaal verband gewerkt wordt. Het creëren van een toekomstbestendige leefomgeving voor onze inwoners en ondernemers kunnen wij niet alleen; daarvoor hebben wij als gemeente andere overheden nodig. Het is daarom belangrijk om in al deze trajecten op het juiste moment aan de juiste tafel onze strategische belangen te adresseren.
Geactualiseerde AVOI(Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur)
In 2025 is de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur (AVOI) geactualiseerd en door de gemeenteraad van Katwijk vastgesteld. Deze verordening voorziet in een vergunningsplicht voor alle partijen die kabels en leidingen willen aanleggen, in stand houden of opruimen. Voor het afhandelen van een aanvraag brengen wij leges in rekening. Ook de hoogte van de leges zijn in 2025 geactualiseerd en vastgesteld in de leges verordening Katwijk.
Verkenning beleving ruimtegebruik
In het laatste kwartaal van 2025 zijn we gestart met een eerste verkennend vooronderzoek voor de omgevingsvisie. We herzien de omgevingsvisie in 2026, waarna die naar verwachting in 2027 vastgesteld kan worden. Dit eerste onderzoek gaat in op de beleving van het ruimtegebruik onder onze inwoners. We verkennen de consequenties van de ruimtedruk en halen informatie op over de waarde die Katwijkers hechten aan verschillende ruimtevragers en hoe zij ruimtelijke afwegingen maken. We delen de uitkomsten van het onderzoek begin 2026 met de raad. De nieuwe coalitie besluit hoe we met de resultaten van de verkenning omgaan.