Toekomstgerichte en wendbare informatievoorziening
De digitale transformatie binnen de overheid vraagt om een toekomstgerichte en wendbare informatievoorziening. Voor de gemeente Katwijk betekent dit dat informatisering en innovatie een sleutelrol speelt in het realiseren van een moderne, veilige en toegankelijke digitale dienstverlening. Wij pleiten voor gerichte investeringen in de verschillende lagen van het informatiehuis.
Externe invloeden op het informatiehuis:
1.1 Politieke omgeving
Persoonlijke internet pagina – Versterking van de digitale relatie met inwoners De gemeenteraad heeft in recente politieke debatten het belang onderstreept van een toegankelijke, gepersonaliseerde en transparante digitale dienstverlening. De implementatie van een PIP (persoonlijke internetpagina) sluit goed aan bij deze visie. Een PIP stelt inwoners in staat om hun lopende zaken, documenten en communicatie met de gemeente op één centrale plek te beheren. Hiermee bevorderen we niet alleen de gebruiksvriendelijkheid van onze dienstverlening, maar dragen we ook bij aan de zelfredzaamheid van burgers en vermindering van de druk op de frontoffice. In nauwe samenwerking met alle betrokken partijen helpen wij bij het selecteren van een geschikt platform.
Landelijke en Europese ontwikkelingen rondom de afhankelijkheid van Amerikaanse techgiganten - datasoevereiniteit en risicobeheersing De geopolitieke ontwikkelingen van de afgelopen jaren, waaronder spanningen tussen grootmachten en zorgen over datasoevereiniteit, maken het noodzakelijk om onze afhankelijkheid van buitenlandse cloudleveranciers nauwlettend te volgen. Microsoft is momenteel diep verweven met onze werkprocessen. Deze afhankelijkheid kan risico’s met zich meebrengen op het gebied van continuïteit, privacy en strategische autonomie. Katwijk volgt de ontwikkelingen vanuit de VNG en andere overheidsorganisaties nauwgezet. Komen passende Nederlandse of Europese alternatieven beschikbaar die voldoen aan de functionele en veiligheidseisen, dan zullen we deze nadrukkelijk overwegen en hiervoor waar mogelijk, optrekken met andere gemeenten.
1.2 Trends en ontwikkelingenAansluiting bij de Europese Digital Decade
De Europese Commissie heeft met de Digital Decade 2030 een ambitieuze koers uitgezet voor de digitale transformatie van Europa. Deze strategie stelt concrete doelen op het gebied van digitale vaardigheden, infrastructuur, digitalisering van overheidsdiensten en het gebruik van digitale technologieën door bedrijven. De Digital Decade is geen abstract Europees programma, maar een concrete set van verplichtingen en kansen die gemeenten dwingt tot fundamentele veranderingen in hun digitale infrastructuur, dienstverlening, governance en samenwerking. Gemeente Katwijk is al actief bezig met deze transitie, maar de opgave is groot en vraagt om strategische keuzes, investeringen en samenwerking.
Digitale publieke diensten vormen een van de vier pijlers van de Digital Decade. In 2030 moet 100% van de essentiële overheidsdiensten online beschikbaar zijn. De ontwikkeling van een persoonlijke internetpagina sluit hierop aan. Door deze omgeving te realiseren, positioneert Katwijk zich als een vooruitstrevende gemeente die haar inwoners centraal stelt in de digitale dienstverlening. Daarnaast benadrukt de Digital Decade het belang van digitale soevereiniteit en het gebruik van veilige, betrouwbare technologieën. Door alternatieven te verkennen die beter aansluiten bij Europese waarden op het gebied van privacy en datasoevereiniteit, draagt Katwijk bij aan een robuust en onafhankelijk digitaal ecosysteem.
1.3 Wetgeving:
Voor het jaar 2026 moeten wij rekening houden met een breed scala aan nationale en Europese wet- en regelgeving die direct invloed heeft op de informatievoorziening, digitale dienstverlening en technologische infrastructuur.
Nederlandse wetgeving:
- Wet digitale overheid (Wdo) : regelt dat burgers en bedrijven veilig en betrouwbaar kunnen inloggen bij (semi-)overheidsdiensten via erkende digitale identificatiemiddelen.
- Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) : verplicht bestuursorganen vanaf 2025 om burgers de mogelijkheid te bieden formele berichten digitaal in te dienen, via een door het bestuursorgaan aangewezen kanaal.
- Wet open overheid (Woo): verplicht gemeenten tot actieve openbaarmaking van overheidsinformatie.
- Wet digitale toegankelijkheid (DTO): alle digitale diensten moeten volledig toegankelijk zijn voor mensen met een beperking.
- Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG): blijft onverminderd van kracht, met nadruk op: verwerkersovereenkomsten, DPIA’s (data protection impact assessment) en transparantie naar burgers over datagebruik.
Europese wetgeving (Digital Decade) De Europese Digital Decade-strategie introduceert tot en met 2026 dertien nieuwe wetgevende initiatieven met directe impact op gemeenten. Deze wetten zijn bedoeld om de digitale transformatie van Europa te versnellen en te harmoniseren en zijn samengebracht in een impactanalyse van de VNG. De belangrijkste aandachtpunten voor ons als gemeente zijn:
- Data Governance Act (DGA) en Data Act: bevordert het veilig en betrouwbaar delen van data in de EU door vertrouwen en transparantie in datadeling te vergroten en regelt eerlijke toegang tot en gebruik van data, vooral industriële data, om innovatie en concurrentie in de EU te stimuleren.
- NIS2-richtlijn (netwerk- en informatiebeveiliging): verplicht essentiële en belangrijke organisaties in de EU tot strengere cybersecuritymaatregelen en incidentmeldingen binnen de kaders van de BIO(2.0).
- AI-verordening (AI Act): reguleert het verantwoord gebruik van AI-systemen op basis van risico’s om veiligheid, transparantie en fundamentele rechten te waarborgen.
- Cybersecurity Act: introduceert een EU-breed certificeringssysteem voor de cyberveiligheid van ICT-producten en -diensten en helpt organisaties bij het detecteren, analyseren en reageren op digitale dreigingen (SIEM/SOC).
- Digital Services Act (DSA) en Digital Markets Act (DMA): de DSA beschermt gebruikers tegen schadelijke online content, terwijl de DMA eerlijke concurrentie afdwingt door grote platforms als ‘poortwachters’ te reguleren.
Zoals we in de Voorjaarsbestuursrapportage 2025 hebben aangegeven kunnen de kosten, afhankelijk van prioritering en uitvoering, variëren tussen € 200.000 en € 800.000, verspreid over meerdere jaren.
Interne invloeden op het informatiehuis:
In 2026 zetten we stevig in op de verdere versterking van de digitale fundamenten van de gemeente Katwijk. De volgende speerpunten vormen de kern van onze inzet:
Doorontwikkeling van de informatiehuishouding
Wij werken aan een integrale visie op informatie als strategisch kapitaal. Dit vertaalt zich in concrete acties op het gebied van duurzame toegankelijkheid, metadata, archivering en transparantie (Woo). We investeren in training, governance en tooling om de informatiepositie van de organisatie te versterken.
Productgericht werken
In lijn met onze koers naar meer wendbaarheid en eigenaarschap zetten we in 2026 verder in op de doorontwikkeling van productgericht werken. We sturen meer op waardecreatie voor de interne en externe klant. Met deze aanpak dragen we bij aan meer transparantie, kortere doorlooptijden, een hogere betrokkenheid van medewerkers en betere aansluiting op de behoeften van de organisatie.
Doorontwikkeling van datagedreven werken
De Datafabriek ontwikkelt informatieproducten die bijdragen aan beleidsvorming, sturing en verantwoording. In 2026 breiden we het dataplatform uit met nieuwe dashboards, geografische visualisaties en open data-initiatieven. We versterken de datacultuur door opleiding, standaardisatie en datamanagement.
Doorontwikkeling Identity & Access Management (IAM)
In 2025 zijn we gestart met de implementatie van een IAM-oplossing die zorgt voor veilige, rolgebaseerde toegang tot systemen en data. Dit is essentieel om aan de BIO- en NIS2-richtlijnen te voldoen en vormt een randvoorwaarde voor hybride werken en ketensamenwerking. In 2026 gaan we verder met deze ontwikkeling.
Naleving van cybersecuritycwet (BIO en NIS2) (security)
We verdiepen de implementatie van de cybersecuritywet met aanvullende maatregelen op het gebied van logging, monitoring en opvolging. Tegelijkertijd bereiden we ons voor op de volledige inwerkingtreding van de NIS2, inclusief meldplicht, risicobeoordeling en toezicht.