Overhead en overig | Begroting 2026

Beheer overige gebouwen en gronden
De kosten van het beheer en onderhoud van vastgoed stijgen. Dat komt onder meer door de verduurzaming die noodzakelijk is om te voldoen aan het Klimaatakkoord. De gemeente investeert daarom in duurzaamheidsmaatregelen. Op basis van de te behalen CO2-reductie en de terugverdientijd worden keuzes gemaakt welke maatregelen worden uitgevoerd. De terugverdientijd van deze maatregelen is soms lang of er blijft een onrendabele top aanwezig. Dit vergroot de urgentie voor de gemeente om toe te werken naar een kernportefeuille, zodat er geen vastgoedobjecten in eigendom zijn die op de begroting drukken zonder inhoudelijke meerwaarde. Het is daarom van belang om het vastgoed efficiënter en flexibeler te benutten, de maatschappelijke meerwaarde ervan te behouden en die bij voorkeur te vergroten door multifunctioneel gebruik. Technische innovaties en de toenemende beschikbaarheid van data kunnen helpen de efficiency van het vastgoedgebruik te verhogen.

Het doel is om een goed onderhouden kernvastgoedportefeuille te realiseren die voldoet aan wet- en regelgeving, de samenhang en synergie in de wijken bevordert en optimaal bijdraagt aan de maatschappelijke opgaven. De gemeente heeft de benodigde vastgoedinformatie en beleidsplannen inmiddels dermate op orde dat de ontwikkeling naar een meer strategische sturing van de vastgoedportefeuille een logische volgende stap is.

Overhead
Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat in de programmabegroting een apart overzicht moet worden opgenomen van de kosten van de overhead. In de programma’s hebben we de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Doordat de overhead in een apart taakveld wordt begroot, staan de overheadkosten niet meer bij de producten/taakvelden van bijvoorbeeld leges, riolering en afvalverwerking. De wijze waarop we overhead meenemen in de berekening van maximaal kostendekkende tarieven hebben we toegelicht in de paragraaf Lokale heffingen.

Overhead	2025	2026	2027	2028	2029
Overhead - salarissen	18.268	18.357	18.287	18.162	18.162
Overhead - materiële lasten	11.814	12.388	12.115	12.145	11.835
Totaal overhead	30.082	30.745	30.402	30.308	29.997
Toerekening aan investeringen en grondexploitaties	-1.726	-1.523	-1.536	-1.549	-1.554
Per saldo overhead	28.356	29.222	28.867	28.759	28.443
Overhead als % van totaal directe salarislasten	65,01%	64,74%	65,27%	65,83%	66,07%

In het taakveld overhead is onder andere bij het onderdeel salarissen sprake van een stijging van € 289.000 uit hoofde van de cao-verwerking. Via het overheadpercentage berekenen we deze lasten via de uurtarieven en belastingtarieven door aan de diverse taakvelden en investeringen van de begroting.

De ontwikkeling van de materiële lasten is voornamelijk toe te schrijven aan de gewijzigde behandeling van ICT-investeringen, waarbij de lasten direct in de exploitatie worden verantwoord.

Ontwikkelingen
In dit deelprogramma ramen we onder andere de baten en lasten die (nog) in afwachting zijn van verdere verdeling over de inhoudelijke taakvelden, ofwel posten met een algemeen karakter die niet in specifieke taakvelden in te delen zijn. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de meerjarenramingen voor deze stelposten. Een plus betreft de raming van een last en een min heeft betrekking op een baat (of een lagere last). We hebben de stelposten voorzien van een toelichting.

Stelposten	2026	2027	2028	2029
1. Onvoorzien	68	68	68	68
2. Vertragingseffect investeringen	-	-	-	-
3. Stelpost prijsstijging	2.019	1.905	1.915	1.971
4. Stelpost prijsstijging areaalgevoelige budgetten	73	73	73	73
5. Stelpost Valkenhorst organisatie	217	217	217	217
6. Stelpost impactanalyse Valkenhorst	-	-	96	642
7. Stelpost voorziening onderhoud cultuurbedrijf	-102	-119	-119	-119
8. Subsidies welzijnsprogramma	333	325	322	320
9. Stelpost toekomstige ontwikkelingen	-	-	-	-303

Nr	Toelichting
1	Onvoorzien Volgens het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is de gemeente verplicht om een post onvoorzien op te nemen. De gemeente is vrij in de bepaling van de hoogte van dit bedrag. Gezien deze verplichting is deze post in deze begroting gesteld op structureel € 1,- per inwoner. Deze post kan ingezet worden om in de dekking te voorzien bij onvoorziene gebeurtenissen.
2	Vertragingseffect investeringen Met de actualisering van de Investeringsagenda waarmee het realiteitsgehalte van de ramingen is verhoogd is deze stelpost komen te vervallen.
3	Stelpost prijsstijgingen In de Voorjaarsnota 2025 is rekening gehouden met percentages die op dat moment golden. In deze begroting is gebruik gemaakt van deze stelpost en er resteert nog € 2,0 miljoen voor 2026 en € 1,9 miljoen structureel.
4	Stelpost prijsstijging areaalgevoelige budgetten In de berekening van de circulaires over het gemeentefonds wordt rekening gehouden met stijging van het aantal woningen/inwoners op basis van de geactualiseerde woningbouwprognose. Ook diverse uitgavenbudgetten binnen de meerjarenbegroting zijn areaalgevoelig maar die worden niet (afzonderlijk) verhoogd. Als de tussentijdse ontwikkelingen daar aanleiding toe geven kunnen om dit risico af te dekken budgettair voordelige uitkomsten aanvullend voor dit doel gereserveerd worden.
5	Stelpost Valkenhorst organisatie Structureel is een stelpost opgenomen om eventuele extra lasten binnen de organisatie te kunnen dekken, voor de realisatie van producten voor Valkenhorst. Van deze stelpost wordt alleen gebruik gemaakt indien het werkbudget hier niet in voldoende mate in voorziet. In de Voorjaarsnota 2025 is de stelpost structureel met € 150.000 verminderd in het kader van het Meerjarig Financieel Gezond. In de begroting wordt het voorstel gedaan om de inzet van de programmamanager Ruimtelijke Ontwikkel Strategie in de jaren 2026 t/m 2028 jaarlijks voor € 78.000 uit deze post te bekostigen. Deze vermindering is al in de stelpost verwerkt waarna er nog structureel € 217.000 resteert.
6	Stelpost impactanalyse Valkenhorst Via deze stelpost houden we alvast rekening met de toekomstige effecten voor de gemeente naar aanleiding van de groei van Katwijk door de realisatie van Valkenhorst. De stelpost is gebaseerd op de in 2021 uitgevoerde impactanalyse. Elk jaar vindt een globale update plaats als gevolg van de geactualiseerde verwachting van woningopleveringen. Ten opzichte van de vorige begroting is sprake van vertraging waardoor nu met een last van € 120.000 rekening wordt gehouden in 2028 en € 807.000 in 2029. Behalve dat we rekening houden met toekomstige lasten als gevolg van de uitbreiding door Valkenhorst, houden we ook rekening met toekomstige opbrengsten van € 24.000 in 2028 en € 165.000 in 2029. Het gaat daarbij om de stijging van een aantal gemeentelijke belastingen en heffingen. De opbrengsten als gevolg van OZB, Algemene Uitkering en bijdragen van derden worden elders in de begroting geraamd en maken geen onderdeel uit van deze stelpost. De stelpost betreft het saldo van de geraamde baten en lasten.
7	Stelpost Voorziening onderhoud Cultuurbedrijf Als gevolg van het raadsbesluit tot kredietverstrekking en financiering van het Cultuurbedrijf is tijdelijk deze stelpost gevormd. Doordat bestaande gebouwen worden afgestoten leidt dit tot structureel lagere onderhoudslasten. Deze onderhoudslasten staan in de huidige meerjarenbegroting geraamd als onderdeel van de voorziening groot onderhoud gebouwen. Om de voorziening niet voortijdig te wijzigen is een stelpost gevormd voor deze lagere lasten. Bij de aanpassing van de voorziening als gevolg van het geactualiseerde beheerplan zullen de financiële effecten worden verrekend met deze stelpost.
8	Subsidies welzijnsprogramma Dit betreft een reservering voor de indexering van de welzijnssubsidies, welke in de Voorjaarsnota 2024 is opgenomen. Met ingang van 2023 worden naast de compensatie op lonen ook de prijzen gecompenseerd. Voor de indexatie wordt een gewogen index gehanteerd die voor 40% uit de loonindexatie en voor 60% uit de inflatie bestaat. De hiervoor gehanteerde indexen zijn dezelfde als die waarmee het Rijk gemeenten via de algemene uitkering compenseert voor de loon- en prijsontwikkelingen. Rekening houdend met de correctie over voorgaande jaren is een gewogen indexcijfer van 2,54% berekend voor alle gesubsidieerde instellingen. In de Voorjaarsnota is de post in het kader van Meerjarig Financieel Gezond met € 100.000 verminderd.
9	Stelpost toekomstige ontwikkelingen In de afwegingen van het Meerjarig Financieel Gezond is geconstateerd dat de verwachte omvang van de algemene reserve in 2029 groter zal zijn dan aangehouden zou moeten worden op basis van de risicoanalyse. Onder nummer 25 van het MFG kan het surplus van de algemene reserve vrijvallen in de exploitatie in de vorm van toevoeging aan de stelpost Toekomstige ontwikkelingen. Het betreft dus een omzetting van niet bezwaard vermogen/reserve in exploitatiebudget.

Ontwikkelingen

Doelstellingen