Ontwikkelingen
Kunst en cultuur
Katwijk kent een divers cultureel aanbod en een rijk verenigingsleven. Met de Maatschappelijke Agenda (MAG) willen we de toegang tot en deelname aan kunst en cultuur bevorderen en de culturele infrastructuur versterken. Ook stimuleren we een breed activiteitenaanbod op het gebied van bibliotheekwerk, cultuureducatie, ontmoeting, kennisdeling en vrijetijdsbesteding.
Net als in 2025 ontvangen we in 2026 een decentralisatie-uitkering ter voorbereiding op de gemeentelijke zorgplicht voor een toegankelijke en toekomstgerichte bibliotheekvoorziening. Deze zorgplicht gaat naar verwachting in 2026 in. We nemen deel aan de landelijke matchingsregeling Cultuureducatie met kwaliteit 4. De regeling heeft als doel om ieder kind kunst en cultuur te laten ervaren via goed cultuuronderwijs. Via het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zetten we de kracht van cultuur in als middel voor positieve gezondheid en preventie. Kunst in de openbare ruimte gebruiken we om uitdrukking te geven aan onze lokale culturele identiteit en leefbaarheid. We volgen de landelijke ontwikkelingen rondom herziening van het omroepbestel en spelen daarop in waar nodig. Binnen de kaders dragen we bij aan een oplossingsrichting voor de huisvestingsproblematiek van Christelijke Muziekvereniging UNI. Stichting Planck neemt medio 2026 haar intrek op het Emmaplein en de bouwwerkzaamheden in De Burgt worden eind 2026 afgerond.
De musea in Katwijk houden de lokale geschiedenis levend en dragen bij aan educatie en creatieve ontwikkeling. Een afname van het aantal vrijwilligers en landelijke trends zoals digitalisering en groeiende concurrentie vanuit omliggende steden brengen de nodige uitdagingen met zich mee. We ondersteunen de musea bij professionalisering en cultureel ondernemerschap. In Katwijk willen we het kader voor cultuur, cultureel erfgoed en musea borgen in een integrale uitvoeringsagenda Cultuur. Daarin leggen we onze visie neer op musea in brede zin en ontwikkelen een visie voor de lange termijn. We verkennen ook hoe de samenwerking tussen musea verder kan worden versterkt en of aanvullende inzet, zoals professionele ondersteuning, wenselijk en haalbaar is. In deze uitvoeringsagenda komen verder thema's als kunst in de openbare ruimte en Katwijk als kunstenaarskolonie aan de orde. Kunst in de openbare ruimte krijgt steeds meer aandacht, onder andere door het plaatsen van kunstpanelen in de verschillende kernen van Katwijk en de realisatie van muurschilderingen.
Erfgoed
Onze gemeente kent een lange historie. Veel van de overblijfselen van die geschiedenis zijn nog aanwezig; zichtbaar en onzichtbaar. Vanuit erfgoed willen we de identiteit van de gemeente met haar verschillende kernen behouden. Dit doen we door erfgoedwaarden, of cultuurhistorische waarden, te beschermen, mee te nemen in ruimtelijke plannen en uiteraard door deze te verankeren in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan.
Net als kunst en cultuur is erfgoed een essentieel onderdeel van een leefomgeving waar mensen zich thuis voelen, bezoekers welkom zijn en bedrijven zich graag vestigen. In een prettige leefomgeving is de geschiedenis herkenbaar. We zetten dan ook in op erfgoed voor bredere maatschappelijke doelen, zoals welzijn, educatie, omgevingskwaliteit en economie en toerisme. Om aan deze doelen te werken, is de hulp en inzet van de Katwijkse inwoners nodig. De komende jaren willen we nog meer participeren op erfgoedgebied (in lijn met het Verdrag van Faro). Het Erfgoedplatform is daarvoor een waardevol instrument.
Zoals bekend heeft de gemeente Katwijk een rijk archeologisch bodemarchief. Met de Romeinse Limes hebben we zelfs Unesco-werelderfgoed binnen de grenzen. Ambities rondom de Limes zijn zowel internationaal, landelijk, provinciaal en lokaal. Ze zijn erop gericht om het erfgoed te beschermen en te benutten. Om deze ambities voor de gemeente te kanaliseren, gaan we met de stakeholders werken aan een uitvoeringsagenda op basis van de bestaande visie Romeinen.
Algemeen speerpunt is het betrekken van publiek bij het archeologisch onderzoek (opgravingen). We willen hierin meer regie en ontwikkelen een strategien om de archeologie meer zichtbaar en beleefbaar te maken. Tot slot willen we initiatiefnemers in onze gemeente meer helderheid bieden over waar ze aan toe zijn wanneer er archeologisch onderzoek moet worden gedaan. We gaan daarom onderzoeken of we een gemeentebrede archeologische onderzoeksagenda kunnen opstellen.
Ook de Atlantikwall wordt gezien als erfgoed dat aandacht verdient. In lijn met het provinciale erfgoedbeleid ondersteunen we initiatieven op dit vlak zo goed als mogelijk. Zo is er een initiatief gerealiseerd dat het erfgoed van de Atlantikwall met digitale technieken presenteert en zichtbaar maakt.
De gemeente blijft de monumenteigenaren ondersteunen in hun zorg voor hun waardevolle, maar ook kwetsbare bezit. Er komt meer aandacht voor het verantwoord verduurzamen van monumenten. We zijn aan de slag gegaan met de uitvoeringsagenda Kerkenvisie en werken met de kerkgenootschappen aan een gezamenlijke website.
Tot slot is de afgelopen jaren duidelijk geworden dat sommige vraagstukken behoefte hebben aan een integrale aanpak (natuur, cultuur, erfgoed, stedenbouw en toerisme). Denk bijvoorbeeld aan de uitwerking van de plannen uit het Visserij Ontwikkel Plan. Deze integrale aanpak en samenwerking moeten vorm krijgen in een integraal beleidsstuk. De mogelijkheden om tot een integrale aanpak te komen, onderzoeken we verder in 2026.
Sport en bewegen
De MAG en het GALA-akkoord zien sport en bewegen als essentieel voor een fysiek, mentaal en sociaal gezonde samenleving. Sport en bewegen worden steeds meer onderdeel van het gezondheidsbeleid. Het is belangrijk om een gezonde leefstijl te stimuleren en gezondheidsachterstanden te verkleinen. Sport en bewegen voorkomen over- en ondergewicht, verminderen valincidenten, gaan eenzaamheid tegen en maken inwoners langer zelfredzaam. Met deze inzet levert de gemeente een bijdrage aan de ketenaanpakken Welzijn en Bewegen op Recept en valpreventie. Speciale aandacht is er voor het bereiken van doelgroep(en) waar de meeste gezondheidswinst te behalen is.
Sportverenigingen hebben een belangrijke maatschappelijke functie, zowel in sociaal als in gezondheidsopzicht. Om deze rol goed te kunnen (blijven) vervullen, ondersteunt de gemeente de verenigingen. Het uitgangspunt hierbij is dat sterke en vitale sportverenigingen goed in staat zijn/blijven om de maatschappelijke meerwaarde te benutten.
Op basis van de in 2025 uitgevoerde verenigingsscan geven we uitvoering aan de thema’s waar de behoefte aan ondersteuning het grootst is. Samen met de verenigingen zetten we op deze thema's gerichte ondersteuningstrajecten in. Hierbij hebben we ook aandacht voor de de manier waarop we de samenwerking met de gemeente verder kunnen verbeteren. Het sportloket is meer dan alleen de website. Het up-to-date houden van de website vergt continu de aandacht. De website wordt onderdeel van het ‘Huis van de Sport’. Het sportbestuurdersplatform, thema- en netwerkbijeenkomsten, bestuurlijke overleggen en een kennisbank worden (door)ontwikkeld.
Het sporten en bewegen in de openbare ruimte neemt toe, zowel georganiseerd als ongeorganiseerd. Om dit goed te faciliteren, is het belangrijk dat er voldoende openbare sport- en beweegplekken zijn met goede voorzieningen. Voor de motorische en sociale ontwikkeling van kinderen is buitenspelen belangrijk. Naast aandacht voor kwalitatief en kwantitatief goede sport- en beweegvoorzieningen moeten er ook voldoende en uitdagende speel- en beweegplekken zijn in Katwijk. Deze voorzieningen dragen bij aan een goede en gezonde fysieke leefomgeving.