Ontwikkelingen
Sociale basis
Wij streven naar een inclusieve samenleving waarin iedereen naar vermogen kan meedoen. Een voorwaarde om te kunnen meedoen, is dat onze inwoners gezond, vitaal en weerbaar zijn, zowel fysiek als mentaal. Daarbij speelt de sociale basis een belangrijke rol. Het versterken van de sociale basis is een van de speerpunten van het GALA-akkoord. Het is een continu proces om bij te dragen aan het laten opgroeien van een gezonde generatie. In de sociale basis bieden we samen met maatschappelijke partners verschillende vormen van laagdrempelige ondersteuning aan. Deze zijn gericht op het vergroten van de sociale cohesie en de zelfredzaamheid van individuele inwoners.
Preventie
Het versterken van de sociale basis speelt een centrale rol in de duurzame beweging naar preventie. Preventie in het sociaal domein gaat hierbij over het voorkomen van problemen of de verergering ervan, met als doel dat mensen zich gezonder en beter voelen. Meer inzet op preventie kan gezondheidsverschillen verkleinen en meer grip geven op de zorgkosten. Dit vraagt om een andere manier van kijken, samenwerken, beleid maken en financieren, waarvoor wij ons samen met onze partners verder willen inspannen.
Omdat de druk op de Wmo en langdurige zorg (Zorgverzekeringswet en Wet langdurige zorg) toeneemt, is het belangrijk om zorgbehoeften vroegtijdig te signaleren en lichte vormen van ondersteuning in te zetten vanuit algemene voorzieningen in de sociale basis. We kunnen daarmee de inzet van geïndiceerde (duurdere) zorg en ondersteuning uitstellen of zelfs voorkomen. Op het gebied van wonen, zorg en welzijn werken we in Katwijk intensief samen. Lees hierover meer in programma 5 over zorg en ondersteuning (deelprogramma Voorzieningen voor volwassenen).
Gezond en Actief Leven Akkoord
Net als in 2025 voeren wij in 2026 het lokale actieplan uit dat hoort bij het GALA-akkoord. In juni 2025 heeft uw raad de tussentijdse voortgangsrapportage ontvangen over de uitvoering en de maatschappelijke effecten in 2023 en 2024. Dit actieplan is de concrete uitwerking van het plan van aanpak van GALA. We zetten in op de volgende doelen: sporten en/of bewegen met plezier, meedoen op een passende manier en tempo, verkleinen van bestaande gezondheidsverschillen, vitaal ouder worden en een gezonde fysieke leefomgeving. We doen dit onder meer met een integrale gebiedsaanpak. We starten met een pilot in een kwetsbare wijk.
In het kader van het landelijke Integraal Zorg Akkoord (IZA) sluiten we vanuit de subregio aan bij de regionale tafels die voor de uitvoering van het IZA zijn ingericht. Het IZA is gericht op het voorkómen van zwaardere zorg. Er zijn drie tafels: mentaal welbevinden, ouderen en gezonde leefstijl en gezondheidsvaardigheden. Aan deze tafels worden (sub)regionale transformatieplannen besproken.
Landelijk is op 3 juli 2025 het onderhandelaarsakkoord Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) ondertekend. Dit is een aanvulling op het IZA en GALA. Hierin wordt (onder meer) ingezet op zogeheten basisfunctionaliteiten (ketensamenwerking) en basisinfrastructuur (coördinatie en organisatie) in gemeenten. Het GALA loopt tot en met 2026 op onderdelen door. De onderdelen die niet doorlopen, komen gefaseerd in het AZWA. De toekomst van het Sportakkoord is nog onzeker. In november 2025 vindt de definitieve besluitvorming over het AZWA plaats. Daarna verwachten we duidelijkheid over de financiële consequenties. Er is perspectief op structurele financiering, maar het is nog onbekend op welke wijze en onder welke voorwaarden deze middelen uitgekeerd worden.
Dementievriendelijke gemeente
In 2025 heeft de gemeente het certificaat ‘Dementievriendelijk gemeente’ van stichting Alzheimer Nederland ontvangen. In 2026 implementeren we de acties uit het actieplan Dementievriendelijke gemeente verder.
Lokale Inclusie Agenda
Begin 2026 stelt de gemeenteraad de Lokale Inclusie Agenda 2026-2030 vast. Deze agenda bevatambities en concrete actiepunten op het gebied van inclusie. Het doel is dat iedereen – met of zonder beperking of andere belemmering – volwaardig kan meedoen in Katwijk. We rapporteren de voortgang van de acties uit de Lokale Inclusie Agenda conform de reguliere P&C-cyclus, zodat de raad cyclisch betrokken is bij de ontwikkelingen op dit gebied.
Basisvaardigheden
Op basis van het regionale beleidsplan Basisvaardigheden 2025-2028 geven we samen met maatschappelijke partners op lokaal niveau invulling aan een lokaal actieplan Basisvaardigheden. Kernthema’s om basisvaardigheden in Katwijk te vergroten, zijn bijvoorbeeld geld en geldzorgen, gezinsaanpak en preventie, gezondheid en werken en meedoen.
Jongeren
In de Voorjaarsnota 2025 heeft uw raad besloten om de (preventieve) aanpak rond onze jeugd anders aan te pakken. Dit vloeide voort uit drie moties ’Stop versobering jongerenvoorzieningen’ (motie 1368), ‘Versterken rol ouders bij bestrijding jeugdcriminaliteit: inzetten IJslands model / OKO’ (motie 1347) en ‘Structurele verbetering van sociale veiligheid in Katwijk’ (motie 1364)] en het onderzoek ‘Voorkomen jonge aanwas (drugs)criminaliteit’.
In 2026 starten wij met de werkwijze OKO: Opgroeien in een Kansrijke Omgeving. Het doel hiervan is om jongeren gelukkiger en gezonder te laten opgroeien en middelengebruik onder hen te voorkomen. Gemeenten en lokale partners moeten samenwerken aan een positieve, gezonde en veilige leefomgeving voor jongeren. Doordat Stichting Kocon haar werkzaamheden afbouwt, is het noodzakelijk om dit als gemeente samen met onze partners op te pakken.
Daarnaast zetten we steviger in op vroegsignalering, multiproblematiek en voorkomen van jonge aanwas (drugs)criminaliteit.
Mentale weerbaarheid zoals opgenomen in het coalitieakkoord, blijft een belangrijk thema. Per 1 januari 2026 zijn wij verantwoordelijk voor een nieuwe wettelijke taak: suïcidepreventie. Deze is opgenomen in de Wet publieke gezondheid. De taak wordt via deze wet belegd bij Hecht.
Het jongerenwerk op school is van september 2024 t/m december 2025 middels een pilot met 18 uur per week uitgebreid verdeeld over de vier scholen van het voortgezet onderwijs. Dit is naast de reguliere uren jongerenwerk op school vanuit de Maatschappelijke Agenda. De pilot is gedurende het schooljaar meerdere keren geëvalueerd. We zien dat het jongerenwerk op school grote meerwaarde heeft voor het reguliere jongerenwerk. De jongerenwerkers zien dat de lijnen veel met de jongeren veel korter worden en de jongeren beter in zicht zijn. Eveneens hebben zij meer zicht op de problematiek die speelt onder de jongeren en kan daar beter op ingespeeld worden. We onderzoeken de mogelijkheden om deze pilot te continueren, bij voorkeur met cofinanciering vanuit de scholen.
Huiselijk geweld
In de regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024–2028 hebben wij onze gezamenlijke ambitie uitgesproken om huiselijk geweld te voorkomen, vroegtijdig te signaleren en adequaat op te treden. Het zo snel mogelijk en duurzaam stoppen van geweld is essentieel om schade te beperken, generationele overdracht te stoppen en herstel te bevorderen.
In 2024 hebben wij de intentie uitgesproken om een lokaal uitvoeringsplan rond huiselijk geweld op te stellen. In 2025 is besloten om dit plan uit te breiden met het thema seksueel geweld,
het voorkomen van intieme terreur gepleegd door de partner en in – uitzonderlijke gevallen – femicide. In samenwerking met lokale partners hebben we vervolgens intensief gewerkt aan de ontwikkeling van het uitvoeringsplan. De planning is om dit plan eind 2025 gereed te hebben. Het plan heeft een meerjarige horizon en wordt jaarlijks geëvalueerd en, waar nodig, bijgesteld — zo ook in 2026 — om blijvend aan te sluiten bij actuele ontwikkelingen en lokale behoeften.
Zorg en veiligheidsprocessen
Zowel regionaal als lokaal wordt geïnvesteerd in het zorg- en veiligheidsdomein, zo ook in heldere processen rondom (complexe) casuïstiek. In 2026 zetten we nieuwe lokale overlegstructuren voort rondom zorg en veiligheid, waaronder casuïstiektafels voor jeugd, volwassenen, groepen en spoedsituaties. Aan deze tafels nemen diverse partners deel, zoals gemeenten, wijkteams, politie, onderwijs, jeugdbescherming, woningbouw, verslavingszorg, GGZ en verschillende onderdelen van Hecht. Ook continueren we een signaleringsoverleg voor het onderwijs: een preventief overleg voor onder meer scholen, politie, Bureau Halt, boa’s en het JPT. De verdere verduidelijking en doorontwikkeling van deze processen blijft ook in 2026 noodzakelijk, zodat de samenwerking en het handelingsperspectief voor alle betrokken partijen verder worden versterkt.
Inburgering statushouders
Gemeenten krijgen een jaarlijkse taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Momenteel is er nog geen duidelijkheid over de taakstelling van 2026 en de mogelijke consequenties van wijzigingen in het rijksbeleid op de asielinstroom. De gemeente is voor de gehuisveste statushouders verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet inburgering. Dit houdt in dat we zorgdragen voor begeleiding, integratie (taal), inkomensvoorziening en begeleiding naar werk. We vinden het belangrijk dat statushouders snel kunnen meedoen in de samenleving. Ons doel is dan ook dat zij sneller en beter integreren en betaald werk vinden. Hierbij is de beheersing van de Nederlandse taal prioriteit. Daarop zetten we maximaal in, waarbij we gebruikmaken van bestaande wetgeving zoals de Wet inburgering en de Wet taaleis.
Sociaal Wijkteam
In 2020 is het sociaal wijkteam van de gemeente Katwijk gestart. In 2024 hebben we de raad geïnformeerd over de uitgevoerde evaluatie en een plan opgesteld voor de doorontwikkeling. In 2025 hebben we een coördinator aangesteld om dit plan uit te voeren. Ten eerste gaan we aan de slag met het versterken van datagedreven werken. In 2025 zijn alle medewerkers getraind in het werken met het nieuwe registratiesysteem en is er gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van de data. In 2026 gaan we op basis van de verbeterde data meer inzicht creëren in onder andere klantstromen, trajectduur en doorlooptijden, zodat we op basis daarvan de dienstverlening aan inwoners kunnen optimaliseren. Ten tweede gaan we aan de slag met het verbeteren van de integrale werkwijze. In 2025 hebben we inzicht gekregen in de huidige leerprocessen, onder andere op basis van leersessies met OZJ. Daaruit kwamen aanknopingspunten voor verbetering, die we in 2025 en 2025 implementeren en monitoren. Tot slot zetten we in op het versterken van de verbinding met de sociale basis. Eerst maken we inzichtelijk met welke partners de samenwerking verbeterd moet worden en daarna zetten we de juiste vervolgstappen.
Naast de doorontwikkeling gaat het sociaal wijkteam in 2026 aan de slag met de implementatie van de maatregelen uit de regionale taskforce Jeugd, waaronder het werken met beschikkingen en het optimaliseren van de casusregie. Tot slot sorteren we in 2026 voor op het vervolg van de Europese aanbesteding na de afloop van de eerste verlenging van de Europese aanbesteding per 1 januari 2027.
Opvang Oekraïense ontheemden
De richtlijn Tijdelijke bescherming voor de opvang van Oekraïense ontheemden is met een jaar verlengd tot 4 maart 2027. Dit betekent dat de gemeente Katwijk zich in ieder geval tot het einde van de looptijd richtlijn blijft inzetten om Oekraïense ontheemden op te vangen in de gemeentelijke opvanglocatie.