Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van het verslagjaar 2023 legt het college zelf en expliciet verantwoording af aan de raad over de financiële rechtmatigheid. Eerder werd een separaat oordeel over de rechtmatigheid van de accountant in de controleverklaring bij de jaarrekening gevoegd. Het college legt verantwoording af over de rechtmatigheid van het gevoerde financiële beheer en de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties van Katwijk – in overeenstemming met de begroting en relevante externe en interne wet- en regelgeving. Deze rechtmatigheidsverantwoording – onderdeel van de jaarrekening – kent drie specifieke rechtmatigheidscriteria: 1) het begrotingscriterium, 2) het voorwaardencriterium en 3) het misbruik- en oneigenlijk gebruik-criterium (M&O-criterium).
Om het college in staat te stellen om jaarlijks een rechtmatigheidsverantwoording af te geven, voert team Audit van unit Concernzaken en Advies verbijzonderde interne controles (VIC) uit, waarbij het onder meer toetst of de gemeentelijke organisatie wet- en regelgeving heeft nageleefd bij financiële beheershandelingen. De werkzaamheden om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen worden steeds meer geïntegreerd in de verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. Dit geldt ook voor de afstemming in de organisatie en met de externe accountant. De externe accountant controleert de rechtmatigheidsverantwoording als onderdeel van de jaarrekeningcontrole en stelt vast of deze een getrouw (volledig en juist) beeld geeft.
De verantwoordingsgrens betreft het grensbedrag waarboven cumulatieve financiële rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen. De raad heeft deze grens vastgesteld op 1 % van de totale lasten inclusief mutaties in de reserves. De rapportagegrens betreft het grensbedrag waarboven (niet-acceptabele) individuele rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de paragraaf Bedrijfsvoering worden toegelicht. De raad heeft deze vastgesteld op € 100.000. Op 21 maart 2025 zijn het besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gewijzigd. Eén van de wijzigingen betreft de verlaging van de maximale verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording naar 2 % van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves (dit was maximaal 3 % van de totale lasten inclusief de toevoegingen aan de reserves). De verlaagde verantwoordingsgrens geldt met ingang van 2025 voor de som van de gevonden rechtmatigheidsfouten én rechtmatigheidsonduidelijkheden. Een andere wijziging betreft een verhoging van de maximale goedkeuringstolerantie voor de jaarrekeningcontrole door de extern accountant naar 2 % van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves (dit was maximaal 1 % van de totale lasten inclusief de toevoegingen aan de reserves). De goedkeuringstolerantie geldt met ingang van 2025 voor de som van de geconstateerde getrouwheidsfouten in de jaarrekening en onzekerheden in de controle. Als gevolg hiervan zullen de verantwoordingsgrens, rapportagegrens en goedkeuringstolerantie in 2025 worden heroverwogen en opnieuw worden vastgesteld door de raad voor de verslagjaren 2025 en verder.
In overeenstemming met de financiële verordening van de gemeente Katwijk en de kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV geeft het college in de paragraaf Bedrijfsvoering nadere toelichting op alle geconstateerde individuele financiële rechtmatigheidsafwijkingen, voor zover deze boven de rapportagegrens liggen die de raad heeft vastgesteld. Het college geeft daarbij aan welke (beheers)maatregelen zijn of nog worden getroffen om deze financiële rechtmatigheidsafwijkingen op te heffen of in de toekomst te voorkomen en welke maatregelen zijn genomen om verbeteringen aan te brengen om het financieel handelen conform wet- en regelgeving afdoende in processen te waarborgen. De toelichting op de individuele financiële rechtmatigheidsafwijkingen bestaat uit een beschrijving van de geconstateerde afwijking, een toelichting op het ontstaan van de afwijking en de vermelding van de actie die wordt ondernomen om rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen.
Doelmatigheidsonderzoeken
In het kader van de verordening Onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur (artikel 213a Gemeentewet)’ nemen we structureel een bedrag van € 25.000 op voor uit te voeren doelmatigheidsonderzoeken. Op 11 juli 2025 (kenmerk: Z3734148D3734162) heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd over het onderzoeksplan doelmatigheid en doeltreffendheid. In het meerjarenonderzoeksplan 2025-2030 zijn de voorgenomen doelmatigheidsonderzoeken voor de komende jaren globaal uitgewerkt. Voor het jaar 2025/2026 staat een gemeente-breed onderzoek gepland naar de uitvoering van het gemeentelijk contractmanagement. Via de paragraaf bedrijfsvoering in de jaarstukken 2025 zal het college de raad informeren over de voortgang van het onderzoek en de uitputting van het budget.